Wouter Neef
5 min lezen
Europa kampt op dit moment met aanzienlijke vaardighedenkloven in verschillende sectoren van de economie, zoals benadrukt in het recente EU-rapport over de toekomst van het Europese concurrentievermogen. Dat is niet geheel onverwacht, zeker nu de snelle vooruitgang van technologie, en dan vooral AI, organisaties steeds meer onder druk zet om te moderniseren. Voor mensen in leidinggevende functies zoals Chief Data & AI Officers (CDAO) of Data & AI Literacy Leads is het aanpakken van deze uitdaging essentieel om wereldwijd concurrerend te blijven, zeker nu organisaties in de VS en China blijven doorpakken. Dit vraagstuk wordt versterkt door demografische verschuivingen, zoals een krimpende beroepsbevolking, en een groeiende vraag naar zowel laag- als hooggeschoolde medewerkers. Het probleem is bijzonder uitgesproken in STEM-vakgebieden, waar het aanbod ver achterblijft bij de vraag. De urgentie om deze vaardighedentekorten in Europa aan te pakken is duidelijk, zeker nu prognoses voor 2035 wijzen op nog sterkere arbeidstekorten in hooggeschoolde, niet-handmatige beroepen.
Op dit moment presteren Europese organisaties ondermaats op het gebied van volwasseneneducatie. Dit belemmert de mogelijkheid voor professionals om zich aan te passen aan geavanceerde technologieën op het gebied van data & AI. De deelname aan volwassenenonderwijs en -training is over het algemeen relatief laag en verschilt sterk binnen de EU. Zo nam in 2016 slechts 37% van de volwassenen deel aan training, en dit percentage is sindsdien nauwelijks gestegen. Om de doelstelling te halen dat jaarlijks ten minste 60% van de volwassenen aan training deelneemt, zoals vastgelegd in de Europese Vaardighedenagenda van 2020, zouden zo'n 50 miljoen extra medewerkers training moeten krijgen.
Sommige Europese bedrijven denken dat ze simpelweg de e-learning kunnen bijwerken die ze een paar jaar geleden hebben ontwikkeld. Het EU-rapport geeft hier een duidelijke aanbeveling: organisaties moeten beter inspelen op veranderende vaardigheidsbehoeften en vaardighedenkloven. Lesprogramma's moeten voortdurend worden geëvalueerd op effectiviteit en volledig worden herzien.
Het verzamelen van betrouwbare, gedetailleerde en vergelijkbare informatie over vaardighedenkloven binnen je organisatie is belangrijk om je medewerkers af te stemmen op de strategische doelen van je onderneming. Door te begrijpen waar de kloven zitten, kun je je investeringen in datageletterdheid en AI-geletterdheid richten op de gebieden die er het meest toe doen, en zo het rendement op je trainingsinspanningen maximaliseren.
Europa kampt al lange tijd met een productiviteitskloof ten opzichte van de VS en delen van Azië, waar een snellere adoptie van technologie en innovatie tot een hogere economische output heeft geleid. Deze kloof is met name zichtbaar in het effectieve gebruik van opkomende technologieën zoals AI. Toch is niet alles verloren: in het rapport staat dat we nog steeds de potentie hebben om in geselecteerde segmenten een leidende positie te veroveren. We moeten er echter wel voor zorgen dat we die potentie effectief kunnen benutten. Op dit moment maakt AI de Europese medewerker eerder angstig; bijna 70% van de respondenten in een recente enquête was voorstander van overheidsbeperkingen op AI om banen te beschermen.
Om dit te bereiken moeten organisaties prioriteit geven aan programma's voor AI- en datageletterdheid die medewerkers de vaardigheden geven om deze nieuwe hulpmiddelen effectief te benutten. Zo verhogen ze niet alleen de individuele productiviteit, maar versterken ze ook het concurrentievermogen van Europa in de wereldeconomie. Door te investeren in een leven lang leren stel je je professionals in staat om te verbeteren wat ze doen, in plaats van vervangen te worden. Beperk je niet tot alleen de data-organisatie of alleen bestaande medewerkers. En houd er rekening mee dat sommige groepen extra aandacht nodig kunnen hebben. Kortom: we hebben werk te doen.
